Jaką pracę możesz zaproponować dziecku, aby rozwijała odpowiedzialność i przedsiebiorczość, a jednocześnie była bezpieczna i dopasowana do jego wieku? Poniżej znajdziesz listę, którą możecie się inspirować.
Zanim zlecisz dziecku pracę, zadbaj o kilka czynników:
- Odpowiedni poziom trudności – praca musi być dopasowana do umiejętności i możliwości dziecka. Musi być ambitna, ale możliwa do zrealizowania. Na przykład segregowanie prania będzie wystarczająco wymagającą pracą dla przedszkolaka, ale dla nastolatka już nie.
- Bezpieczeństwo – upewnij się, czy praca nie stwarza nadmiernego ryzyka dla życia lub zdrowia dziecka. Na przykład, jeśli Twój nastolatek ma wychodzić na spacer z psem sąsiadów, sprawdźcie zachowanie zwierzęcia (oraz sąsiadów 😉 ) i ustalcie zasady, które zapewnią dziecku bezpieczeństwo, na przykład: dziecko informuje Cię zawsze, kiedy i gdzie wychodzi.
- Klarowność wymagań – dokładnie wytłumacz dziecku, jakich efektów od niego oczekujesz i w jakim czasie. Powiedz, na co będziesz zwracać uwagę, sprawdzając wykonanie zadania. Jeśli dziecko wykonuje pracę dla innych, zasugeruj, aby wyraźnie się o to spytało.
- Z góry ustalona stawka – umówcie się z góry na konkretne wynagordzenie, żeby uniknąć nieporozumień. Na przykład 20zł od każdej rolki na instagrama rodzica, 10% od każdej Twojej zbędnej rzeczy sprzedanej przez dziecko.
- Instruktaż – wiele prac wymaga, aby najpierw dziecku pokazać, jak je wykonać. Jeśli np. chcesz, aby dziecko umiało skosić trawnik, najpierw musisz mu pokazać, jak to zrobić. Inaczej musisz wziąć na siebie ryzyko, że np. przetnie kabel.
Na liście prac, do której zaraz dojdziemy, wymieniłam wśród przykładów także takie, które dotyczą domu/ogrodu. Jeśli uważasz, że dziecko powinno wykonywać je dobrowolnie, pomiń je. Twój dom – Twoje zasady. Ja je umieszczam na liście z trzech powodów:
- Po pierwsze, nie są to typowe obowiązki dziecka, jak np. sprzątanie pokoju. Za typowe obowiązki płacić nie powinniśmy – dziecko powinno je wykonywać, bo po protu jest częścią rodziny.
- Po drugie, akceptuję fakt, że dziecko może nie zgodzić się na wykonanie tych czynności. Bo dla mnie samej nie jest to problem, a czasem nawet przyjemność.
- Po trzecie, wolę, aby moje dzieci miały więcej czasu na szkolną naukę. Dlatego co do zasady te czynności wykonujemy z mężem sami, a dzieciom zlecamy je tylko wówczas, gdy jest nam z tym „nie po drodze”.
Jeśli jest to jednak niezgodne z Twoimi przekonaniami, to też ok. Skup się na innych przykładach – tych, które lepiej się u Was sprawdzą. Nauka przedsiębiorczości dziecka ma sprawiać satysfakcję zarównozleceniobiorcy, jak i zleceniodawcy.
A co, jeśli uważasz, że dziecko w ogóle nie powinno pracować? Że 100% swojego czasu powinno przeznaczać na naukę? Wtedy zapraszam Cię do wpisu „Praca w dzieciństwie – czy to dobry pomysł?”, w którym tłumaczę, dlaczego praca to też nauka.
Kiedy już znasz wszystkie powyższe wskazówki, przyszła pora na wybranie konkretnych zleceń. Możesz zainspirować się poniższą listą. Dla przypomnienia, wybierz tylko te z nich, które nie należą do obowiązków dziecka. Jeśli należą, nie opłacaj ich.
Przedszkole (3-6 lat):
- Sprzątanie części wspólnych w domu (np. mycie frontów w kuchni, ścieranie kurzu z listew przypodłogowych)
- Rozładowywanie zmywarki
- Podlewanie kwiatów
- Karmienie zwierząt
- Segregowanie prania na kolorowe i białe
- Sortowanie skarpetek
- Składanie i roznoszenie czystego prania
- Cięcie kartek zarysowanych z jednej strony na mniejsze (przydają się później np. na listy zakupów)
- Pomoc w zgrabianiu lub zbieraniu liści w ogrodzie
- Pomoc w odśnieżaniu
- Zbieranie owoców, szyszek itp.
- Pomoc w sadzeniu roślin
- Prace plastyczne na sprzedaż dla sąsiadówlub rodziny
- Robienie kartek urodzinowych, okazjonalnych
- Przedstawienie dla sąsiadówlub rodziny
Klasy 1-3 (7-9 lat):
- Większość prac z kategorii 3-6 lat oraz:
- Pomoc w odgraceniu garażu, strychu itp.
- Mycie kanapy, krzeseł
- Mycie okien od wewnątrz
- Wyrzucanie śmieci do osiedlowego kontenera
- Roznoszenie ulotek w najbliższym otoczeniu
- Opieka nad młodszymrodzeństwem, gdy rodzic jest w domu
- Fotografowanie niepotrzebnych rzeczy na sprzedaż
- Mycie samochoduw środku
- Osiedlowe stoisko z lemoniadą
Osiedlowe stoisko z rękodziełem - Karmienie zwierząt sąsiadów, gdy wyjechali na wakacje
- Drobne zakupy w osiedlowym sklepie
Klasy 4-8 (10-15 lat):
- Większość prac z kategorii 7-9 lat oraz:
- Mycie samochodu(w środku i na zewnątrz)
- Opieka nad ogrodem sąsiadów
- Rodzinny fotoalbum (selekcja zdjęć + projekt)
- Research AGD, RTV, gdy trzeba kupić do domu
- Wystawianie ofert niepotrzebnych rzeczy na olx, vinted itp.
- Bardziej skomplikowane rękodzięło (np. makrama)
- Malowanie ścian w pokoju
- Prasowanie
- Skręcanie prostych mebli, np. krzesła, biurka
- Mycie okien na parterze
- Tworzenie grafik np. w Canvie
- Sortowanie dokumentów do teczek
- Opieka nad dziećmi sąsiadów, gdy są w domu
- Koszenie trawnikalub odśnieżanie u sąsiadów
- Wyprowadzanie psa sąsiada
- Drobne zakupy dla sąsiadów
Liceum/technikum (16+ lat):
- Większość prac z kategorii 10-15 lat oraz:
- Roznoszenie ulotek
- Fotografia
- Organizacja małycheventów
- Prowadzenie social media dla firm
- Wsparcie IT dla lokalnych firm
- Selekcja spółek, w które warto zainwestować
- Opłacanie rachunków domowych z rodzinnego konta
- Doraźna pomoc w rodzinnym biznesie
- Korepetycje (np. angielski, sociale dla boomersów)
- Tworzenie kursów online
- Podstawowa naprawa roweru, komputera
- Organizacja garażowej wyprzedaży
- Dostawy na rowerze zakupów spożywczych
- Odbieranie dzieci sąsiadów ze szkoły, przedszkola
- Dorywcze prace, np. w sklepie, w gastronomii
Mam nadzieję, że udało Ci się wybrać odpowiednie zajęcie dla Twojego dziecka. Oczywiście umieściłam jedynie przykłady. Mają one przede wszystkim być dla Was inspiracją.
Na koniec jeszcze tylko jedna ważna wskazówka. Pamiętaj, że dziecko jest dzieckiem. Nawet w wieku 15 lat nie umie ono jeszcze planować i przewidywać konsekwencji tak, jak dorosły. Jest na etapie uczenia się. Pozwalaj mu zatem popełniać błędy i chwal za samą próbę podjęcia wysiłku. A jednocześnie pozwól ponosić konsekwencje, aby mogło uczyć się odpowiedzialności.
Owocnej pracy!
Dorota