„5 powodów, by edukować dzieci finansowo”- to był tytuł prezentacji, którą wygłosiłam 9 października w trakcie prestiżowej konferencji finansowej „Pasywna Rewolucja ’25”. Czego można było się z niej dowiedzieć?
Opowiadałam, że zgodnie z badaniami, wielu z nas nie czuje się bezpiecznie finansowo. Połowa Polaków twierdzi, że czułaby się tak, mając oszczędności na przynajmniej 6 miesięcy życia na podobnym poziomie. Ale jednoczesnie tylko co piąty Polak posiada takie oszczędności.
Niestety nie pomaga fakt, że nie potrafimy palnować długoterminowo. Zdecydowana większość młodych, dorosłych Polaków inwestuje dopiero wtedy, gdy coś im ZOSTANIE na koniec miesiąca.
Pokazywałam badania, z których wynika, że przedsiębiorcy często są bardziej zadowoleni z życia a także czują większą satysfakcję z pracy i niezależność, niż etatowi pracownicy.
Podjęłam też ważną rozmowę o zadowoleniu z życia dzisiejszych dzieci. Dane bowiem są zatrważające – przez ostatnich 10 lat 6-krotnie wzrosła liczba prób samobójczych wśród dzieci między 7 a 18 rokiem życia.
Po zakończeniu prezentacji żywo dyskutowaliśmy m.in. o wpływie materializmu i konsumpcjonizmu na ten stan rzeczy: zgodnie z badaniami materializm prowadzi m.in. do wzrostu niepokoju, zaburzeń osobowości, narcyzmu, depresji oraz zachowań autodestrukcyjnych, w tym uzależnień.
Dlaczego pokazałam te wszystkie dane? Dlatego, że na te problemy z pomocą przychodzi edukacja finansowa. W jaki sposób?
Osoby edukowane finansowo mają większe oszczędności
W jednym z takich badań, przeanalizowano zachowania oszczędnościowe prawie 2,5tys. Brytyjczyków w wieku 16 lat. Badania powtórzono w tej samej grupie po 18 latach. Okazało się, że osoby, które oszczędzały w wieku 16 lat, znacznie częściej oszczędzały także w wieku 34 lat.
Osoby edukowane finansowo są bardziej przedsiębiorcze
Jedno z bardziej znanych badań wykazujących tę zależność, prowadzono przez 13 lat wśród niemieckich gospodarstw domowych. Analiza ta wykazała związek przyczynowo-skutkowy, tj. wyższe kompetencje finansowe prowadzą do częstszego samozatrudnienia.
Osoby edukowane finansowo umieją planować długoterminowo
W 2024r. ukazał się bardzo ciekawy raport z analizy aż 76 randomizowanych badań kontrolowanych, oceniających skuteczność programów edukacji finansowej. Metaanaliza wykazała wpływ przyczynowo-skutkowy potiwerdzając, że edukacja finansowa prowadzi do myślenia w dłuższym horyzoncie czasowym, większej wytrwałości i lepiego radzenia sobie z analizowaniem i krytycznym myśleniem. Największą poprawę zauważono u ludzi młodych.
Osoby edukowane finansowo lepiej funkcjonują w społeczeństwie
Oto przykład pewnego eksperymentu randomizowanego. Amerykańscy oraz islandzcy nastolatkowie wraz z ich rodzicami odbyli trzy 3-godzinne spotkania edukacyjne. Omawiano na nich m.in. koncepcję 3 słoików na wydatki, oszczędności oraz dobroczynność, rozróżniano potrzeby od zachcianek, wyjaśniano, czym są zdrowe nawyki finansowe, jak kultura konsumpcjonizmu i reklamy wpływają na nasze decyzje finansowe oraz ustalano plan finansowy na przyszłość w oparciu o wartości. Po kilku tygodniach oraz po kilku miesiącach wszystkich zbadano. Okazało się, że u dzieci z wysokim poziomem materializmu, na skutek edukacji finansowej, poziom materializmu obniżył się a jednocześnie wzrosła ich samoocena.
Osoby edukowane finansowo są bardziej zadowolone z życia
Jak przekonują badacze, kontakt z tematyką pieniężną pomaga nam utrzymać lepsze samopoczucie i wyższą samoocenę oraz czujemy, że mamy większą kontrolę nad naszym życiem i jesteśmy silniejsi. Z kolei szereg badań dowodzi, iż poziom samooceny istotnie wpływa na ryzyko występowania stanów depresyjnych. Można zatem wnioskować, że kontakt z tematyką pieniężną, poprzez poprawę samooceny, może obniżać ryzyko występowania stanów depresyjnych.
Badania pokazują też, że kontakt z pieniędzmi zwiększa odporność na odrzucenie społeczne. Oczywiście sama edukacja finansowa nie sprawi, że dziecko nagle stanie się szczęśliwe. Jest natomiast jednym z elementów, które na to poczucie szczęścia wpływają, więc warto z niej korzystać.
Podsumowując, dzieci edukowane finansowo:
- mają większe oszczędności,
- są bardziej przedsiębiorcze,
- umieją planować długoterminowo,
- lepiej funkcjonują w społeczeństwie
- i przede wszystkim – są bardziej zadowolone z życia.
Więcej badań potwierdzających moje tezy znajdziesz we wpisie „15 powodów, by edukować finansowo dziecko„.
Podsumowanie całej konferencji „Pasywna Rewolucja ’25” znajdziesz na stronie organizatora, tj. Stockbroker.pl.
Cały wykład pt. „5 powodów, by edukować finansowo dziecko” możesz obejrzeć na moim kanale na YouTubie.